Kedilerde Bağışıklık Sistemi
![Kedilerde Bağışıklık Sistemi](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.fit1001.com%2Fcontent%2Fmedia%2Fblog%2Fkedilerde-bagisiklik-sistemi-detail-d.webp&w=1200&q=75)
Bağışıklık sistemi veya immün sistem, bir canlıdaki hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan, patojenleri ve tümör hücrelerini tanıyıp onları yok eden, vücudu yabancı ve zararlı maddelerden koruyan karmaşık bir sistemdir. Kısaca değinecek olunursa vücudu hastalıklara karşı koruyan bir savunma kalkanıdır.
Bağışıklık sistemi vücuda girmeye çalışan tüm maddeleri tanır, ayrıştırır ve zararlı gördüklerini yok eder. O kadar hassas bir işleyişe sahiptir ki protein ve aminoasit gibi yapı olarak birbirine çok benzeyen maddelerin bile ayrımını yapabilir. Günümüzde “bağışıklık bilimi” olarak bilinen “immünoloji”, canlı vücudunda geniş bir çeşitlilikte, toksinlere, virüslere, parazitlere, vücuda giren veya vücut ile temasta bulunan her yabancı maddeye kadar tarama yapar ve onları, canlının sağlıklı vücut hücrelerinden ve dokularından ayırt eder. Doğum ile birlikte aktif hale gelen bağışıklık sistemi zayıfladığında insanın hastalığa yakalanma riski de aynı oranda artar. Bağışıklık sistemindeki zayıflığı fırsat bilen virüs ve mikroplar ise vücuda akın ederek hastalıklara yol açar. Enfeksiyonlar gelişir. Enfeksiyonlar bağışıklık sisteminin daha da zayıflamasına yol açar. Vücudun hastalıklara yakalanma riskini en aza indirmek için bağışıklık sistemini güçlendirmek gerekir. Bağışıklık sistemi güçlendirildiğinde savunmasız olmaktan kurtulur canlı. Bu sayede vücut hastalıklara karşı tekrar direnç kazanır.
Kedilerde Bağışıklık Sisteminin Önemi Nedir?
Kedinizin bağışıklık sistemi, onları sağlıklı tutmada hayati bir rol oynar. Kedinizin bağışıklık sistemi, zararlı bakterilerle savaşarak, virüsleri öldürerek ve günlük toksinleri ortadan kaldırarak kedinizin yıl boyunca mutlu ve sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Ancak hassas bağışıklık sistemi tehlikeye girerse, evcil hayvanınız herhangi bir sayıda enfeksiyona veya ömür boyu sürecek sağlık sorunlarına duyarlı hale gelebilir.
Her evcil hayvan birbirinden farklıdır, ancak zayıflamış bir bağışıklık sisteminin oldukça evrensel bazı olumsuz etkileri de olabilir. Zayıflamış bir bağışıklık sisteminden kaynaklanan en yaygın rahatsızlıklar arasında maya veya bakteriyel enfeksiyonlar, cilt alerjileri ve kulak enfeksiyonları bulunur.
Kedilerde Bağışıklık Sistemi Neden Çöker?
Kediler doğal olarak sağlıklı hayvanlar olsalar da diğer türler gibi bağışıklıkla ilgili hastalıkların kurbanı olabilirler. Kedilerde bağışıklık disfonksiyonunun ana nedenlerinden biri strestir. Kedinizin lüks bir hayat yaşadığını düşünebilirsiniz, ancak hareket etme, yeni evcil hayvanlarla tanışma veya şiddetli hava koşulları gibi bazı günlük olaylar kedi arkadaşlarımız için bunaltıcı olabilir. Hatta bazı kediler, huzursuz bir yetiştirme veya travmatik olaylar nedeniyle kronik stresten muzdarip olabilirler. Stres dışında, bağışıklık yetersizliği hastalıkları kedinizin enfeksiyonlara yatkın olmasına yol açabilir. Basitçe söylemek gerekirse, kediler bağışıklık sistemlerini bozan hastalıklar ve durumlar geliştirebilir ve onları enfeksiyon veya hastalık dünyasına açabilir. Bazı kedi ırkları bu hastalıkları miras alırken, diğerleri onları viral enfeksiyonlardan kapar.
Ancak bağışıklık yetersizliği hastalıklarının yarattığı stresin dışında, kedilerde bağışıklık sisteminin zayıflamasının bir başka yaygın nedeni de yetersiz beslenme veya egzersiz eksikliğidir. Kedilerin mutlaka egzersiz yapması gerekir. Sokak kedileri tipik olarak bu alanda kendilerine yönelirken, ev kedileri bu ihtiyacı karşılamak için insan bakıcılarına ihtiyaç duyar. Oyuncaklar ve oyun zamanı sayesinde kedinizi birden fazla şekilde mutlu ve sağlıklı tutabilirsiniz. Ve kedinizin diyetine dikkat ederek ve yiyecek alımını sıkı bir şekilde düzenleyerek, kedinizin kalori-egzersiz oranını kontrol altında tutabileceksiniz.
Kedilerde Bağışıklık Sistemini Güçlendirmenin Yolları Nelerdir?
Kediler, bizler gibi dünyaya gözlerini açtıklarında anne sütünün lezzeti ile tanışırlar. Eğer anneleri iyi bakılan ve ev kedisi ise dünyaya şanslı olarak gelmişlerdir. Çünkü sokak kedileri, yavrularına bakmakta zorluk çekerler. Özellikle kış aylarında kendilerine bakamazken yavrularının durumları ile çok fazla ilgilenemezler ve büyüdüklerinde ise, onlar da bir sokak kedisi olarak yaşar. Evde bakılan ebeveyn kediler, kaliteli kedi maması ile beslenir, düzenli olarak veteriner hekimine gider ve bakımları da mükemmel bir şekilde yapılır. Bu nedenle yavrularında herhangi bir sorun olsa dahi, kedi sahipleri konuyu ele alır ve çözmek için elinden geleni yapar. Ancak sokak kedileri, yavrularında herhangi bir problem varsa, diğer yavrulara hastalık geçmemesi için hasta olanları terk eder. Çünkü doğanın kanunu bu şekilde işler.
Hasta ya da bakımsız olarak büyüyen kedilerde bağışıklık problemleri ile karşı karşıya kalınır. Ancak evde çok iyi şekilde bakılan bazı kedilerde de bağışıklık sistemi sorunları görülebiliyor, bu nedenle güçlendirici birçok şey deneniyor. Bunun birçok nedeni olabilir. Hastalıklar öncelikli olarak nedenlerden biridir.
Bunun için gün geçtikçe kilo kaybettiğini gördüğünüz kedinin neden bağışıklık sisteminin zayıfladığını öğrenmeniz oldukça önemlidir. Kan tahlilleri ve birkaç analiz ile veteriner hekiminiz bu sorunun yanıtını kısa sürede size iletecektir. Ardından ne yapmanız gerektiği konusunda size bilgilendirme verecektir. Bu yöntemler arasında kedilerde bağışıklık güçlenmesi için yapılacak egzersizler ve yiyecekler ile birlikte stresten uzaktan durmaları için yapılması gerekenler gibi önemli konular yer alıyor. Kedi bağışıklık sistemini güçlendirici yöntemler ve nasıl uygulanacakları hakkında bilgiler aşağıda verildiği gibidir:
- Kedileri stresli ortamlardan uzak tutmak
- Kediler için üretilmiş takviye gıdalar kullanmak
- Bağışıklık sistemini güçlendirmek için oyun oynamak
- Sağlıklı beslenmenin kedilerin bağışıklık sistemi üzerine etkileri
Kedileri Stresli Ortamlardan Uzak Tutmak
Stres, canlıları hasta eden oldukça kötü bir kavramdır. Bu nedenle hayatı boyunca stresle yaşayan insanlar, onunla savaşmak için birçok şey ile uğraşır ve çaba gösterir. Bununla birlikte birçok şey de kaybedebilir. Özellikle psikolojik sorunlar, kaybetmenin en büyük cezasıdır. Çünkü psikolojik sorun sahibi olmak, beraberinde birçok sağlık problemi getirir. Hayatımız bir domino dizisi gibi birbirine bağlı iken taşların bir çırpıda yıkılması ile bağışıklık sistemimiz zayıflar ve hatta çöker.
Kediler de aynı şekilde bağışıklık sistemi problemine sahipse, sebep olarak stres ilk sırada yer alabilir. Özellikle gün içerisinde çok fazla yalnız kalan, meşgul olması için oynayabileceği oyuncakların olmaması ve ihmal edilmeleri, kedilerde strese neden olabilir. Kedinizin yeterince beslenememesi, taze suya ulaşamaması, günlük kum kabının temizlenmemesi, evde başka bir hayvanın bulunması ve bu hayvan/hayvanlarla anlaşamaması, yaşadığı ortamın değiştirilmesi, yaşadığı ortama yeni bir insanın veya eşyanın dahil olması, hava değişimleri, korkmasına sebep olabilecek sesler vb. birçok sebepten kedinizin stresi artabilmektedir. Kedinizde stres oluşturacak durumları bilmeniz, stresi azaltabilmeniz için en önemli adımdır.
Kedinizin strese maruz kaldığını düşünüyorsanız, onunla daha fazla ilgilenmeli, ona olan sevginizi daha fazla göstermeli ve onunla oyunlar oynamalısınız. Üstelik onunla konuşabilir ve sevginizi farklı şekillerde de gösterebilirsiniz. Tuhaf gibi görünse de kediler sevildiğini anlar ve böylece stresten uzaklaşırlar.
Kediler İçin Üretilmiş Takviye Gıdalar Kullanmak
Doğadaki her canlı dengeli beslenme ile sağlıklı bir hayata kavuşur ve devam eder. Çiçeklere bile fazla su verdiğimizde köklerden başlayarak çürür ve zamanla ölürler. Çünkü onların da kendilerine ait sistemleri bulunur ve bu sistemin çökmemesi için su miktarı, güneş ışığının yeterliliği ve kullanılan toprak türü gibi bazı özelliklere önem vermek gerekir. Herhangi birinde oran ve orantı değişirse, çiçekte bozulmalar başlar.
Kediler de bağışıklık sistemi problemi yaşamamaları için dengeli bir beslenmeye sahip olmalıdır. Onların zaten etobur canlılar olduğunu biliriz. Ancak besinlerin nasıl hazırlanması ve hangi miktarda verilmesi gerektiğini öğrenmeliyiz. Kediler için sağlıklı sebzeler hakkında bilgi sahibi olmalı ve mamalarına katmalı ya da atıştırmalık olarak arada bir tüylü dostlarımıza vermeliyiz. Vitamin ve kalsiyum gibi önemli maddelerin alınması için veteriner hekimi kontrolünde beslenme hakkında bilgi almalıyız.
Kedilerin bağışıklık sistemini güçlendirmek için vücudun kendi başına üretemediği esansiyel aminoasitlerin dışarıdan alınması oldukça önemlidir. Bu esansiyel asitler; taurin, arginin, histidin, izolösin, lösin, lisin, metionin, fenilalanin, treonin, triptofan ve valin’dir. Bu aminoasitlerin bulunduğu mama, gıda ve yardımcı besin ürünlerinin tüketilmesi kedinizin bağışıklığını güçlü tutmak için önemlidir.
Yağ asitleri özellikle kedilerin tüylerini besler. Her yeri tüyle kaplı bir canlı için tüyün ne demek olduğunu çok iyi biliriz. Bu nedenle tüy problemi yaşamaması ve bağışıklığının güçlenmesi için içerisinde yağ asitleri bulunan yiyecekleri tercih etmeliyiz.
Antioksidanlar, kedilerin bağışıklık sistemini olumsuzluklardan korumaya yardımcı olur. Kediler hasta olduklarında bu antioksidanlara daha fazla ihtiyaç duyarlar. Aynı şekilde stres altındayken de vücut bağışıklık sistemi zayıfladığı için antioksidanlara daha fazla önem vermemiz gerekir. Antioksidanlar vücuttaki birçok faaliyet sonucunda ortaya çıkan zararlı maddelerin vücuda zarar vermesini önlemek için oldukça önemlidir.
Bağışıklık Sistemini Güçlendirmek İçin Oyun Oynamak
Kedileri uyurken görmek nadir bir durum değildir. Çünkü onlar gün içerisinde çok fazla uyurlar. Genellikle hareketli oldukları için kısa süreli uykular onları zinde tutar. Ancak hareketlerinde meydana gelen kısıtlamalar ve oyun oynamamaları ile birlikte sağlıkları tehlike altına girer. Obez bir kedi, kilolu olduğu için çok iyi bir şekilde beslense dahi bağışıklık sistemi tehlike altında olabilir. Bu nedenle kedilerin sadece zayıflaması değil, çok fazla kilo alması da sindirim sistemlerini bozabilir. Bu tür olumsuzlukları en başından engellemek ya da eski sağlıklı hayata geri dönmeleri için kedilerin oyun oynamaları ve egzersiz yapmaları gerekir.
Kedi tırmalama tahtası gibi basit görünen kedi oyuncakları, onlar için oldukça değerlidir. Bu nedenle kedilerin hareket etmesi için bu tür oyuncaklar almanızı ya da yapmanızı tavsiye ederiz.
Sağlıklı Beslenmenin Kedilerin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri
Bir canlının yaşamsal faaliyetleri arasında önemli bir yer tutan beslenme tüm vücut fonksiyonlarının devamlılığı için gerekli temel unsurdur. Canlı vücudunda gelişen tüm metabolik ve fizyolojik olayların rutin işlevlerini sürdürebilmesi için bir miktar besin gerekmektedir ve bu yaşam payı olarak adlandırılır. Canlının bedensel aktivasyonlarını sürdürebilmesi için de gerekli bir enerji payı ihtiyacı vardır. Yaşam payı ve enerji payı canlının toplam besin ihtiyacıdır ve zorunlu olarak dışarıdan alınması gerekmektedir. Beslenme ne kadar dengeli ve yeterli olursa canlının yaşam kalitesi de aynı oranda yüksek ve kaliteli olacaktır. Kedinin ırk, cinsiyet, yaş ve boyutlarına göre besin ihtiyacı farklı olabileceği gibi laktasyon, gebelik, çiftleşme gibi özel durumlarında da günlük besin ihtiyacı farklı olacaktır.
Kedilerin, sağlıklı bir yaşam sürmeleri için yüksek kaliteli hayvansal proteinlere ihtiyaçları vardır. Bir vegan beslenme diyetiyle kediler hayatta kalamazlar. İhtiyaç duydukları proteinleri alabilmek için kesinlikle et ve et ürünleri gerekmektedir.
Gerekirse kedinizi beslemeye karar vermeden önce, sağlık durumu ve cinsine göre alabileceğiniz doğru kedi mamasına yönlendirmesi için bir veterinere danışmanızda fayda vardır.
Kediler, etobur canlılar olduklarından onlar için gereken vitamin ve mineralleri proteinlerden alırlar. Ayrıca kedilerin enerjilerini proteinlerden elde ettikleri bilinmektedir. Fakat proteinler dışında da kedilerin gereksinim duydukları gıdalar bulunmaktadır. Sevimli dostlarımızın sindirim sistemlerini destekleyen ve iç organlarının sağlığını koruyan yiyecekler kuru mamaların dışında takviye edilebilir fakat bu ek gıdaların tuzlu, yağlı ve baharatlı olmamasına özen gösterilmeli ve kedilere verilecek etler asla çiğ olmamalıdır. Süt ve süt ürünleri ise kedilerin sindirim sistemini olumsuz yönde etkileyebileceğinden bu gıdaların ölçüsüne ve miktarına da oldukça dikkat edilmelidir. Ayrıca kediler, insanlar için hazırlanan yemekler ve atıştırmalıklardan uzak tutulmalıdır.
Kedinizin beslenmesini kuru mama dışında bazı ek gıdalar ile desteklemeniz mümkündür. Bu noktada unutulmaması gereken, kedilerin ana öğünlerini kuru mamaların oluşturduğudur. Kaliteli kuru kedi mamaları dışında kedinize vereceğiniz gıdalar az miktarda olmalı ve ana besinlerin yerine geçmemelidir. Az miktarda ve sık olmayacak şekilde kedinize bu gıdaları yedirmenizde sakınca yoktur. Mamadan daha fazla ve daha sık şekilde ek gıdayı kedinize vermeniz kedinizin mama yememesi sonucunu doğurur. Bu da kedinizin sağlığını olumsuz yönde etkiler. Sağlıklı beslenmenin sağlıklı bir bağışıklık sisteminin temeli olduğu unutulmamalıdır.
Kedilerde Bağışıklık Sisteminin Çökmesine Bağlı Hastalıklar Nelerdir?
Kedi Hastalıkları Kategorisinde kedilerin en sık yakalandığı hastalıklar aşağıda bir kısmı listelenmiştir:
- Kedi tırmığı hastalığı
- Parazitler
- Toksoplazma
- Kuduz
- Kampilobakteriyoz
- Kalp kurdu
- Gençlik hastalığı
- Grip
- Fip
- Mantar
Bazı rahatsızlıklar çok büyük değişikliklere yol açarken, bazı rahatsızlıkları ise fark etmek oldukça zor olabilir. Öte yandan bazı hastalıklar hafif bir şekilde atlatılırken, bazı hastalıklar ise ölümle sonuçlanabilir.
Yorumlar (0)
Yorum Yapın